Bydd y Daith yn dechrau drwy gyrraedd yr arfordir mewn steil drawiadol, gan lansio o orsaf RNLI Dociau’r Barri am 09:45. Gan deithio mewn bad achub ar hyd yr arfordir, bydd y Baton yn cael ei gludo i Fae Whitmore, gan gyrraedd y traeth ychydig cyn 10:00.

Ar ôl iddo gyrraedd, bydd cludwyr y Baton yn ei gario ar hyd y traeth cyn i’r Daith symud ymlaen i’r promenâd, gan orffen gyda pherfformiad arbennig gan ysgol leol, gan roi croeso sy’n dathlu ac yn cynnwys y gymuned.

Ochr yn ochr â’r Daith, cynhelir digwyddiad glanhau traeth, a gyflwynir mewn partneriaeth â Cadwch Gymru’n Daclus a Chymdeithas Adeiladu’r Principality, partner Tîm Cymru, gan atgyfnerthu ymrwymiad a rennir i gynaliadwyedd a gweithredu cymunedol.

Dywedodd Rebecca Edwards-Symmons, Prif Swyddog Gweithredol Tîm Cymru: “Mae Taith Baton y Brenin yn foment falch a symbolaidd i Gymru, sy’n dod â’n cymunedau, ein hathletwyr a’n partneriaid ynghyd wrth i ni adeiladu tuag at Glasgow 2026. Mae Diwrnod 1 yn gosod y tôn ar gyfer yr hyn sy’n addo bod yn daith ysbrydoledig ar draws y genedl.”

 Ychwanegodd Olivia Harrison, Cadeirydd RNLI Doc y Barri: “Rydym yn hynod falch bod Ynys y Barri wedi’i dewis i groesawu Taith Baton y Brenin wrth iddi gyrraedd Cymru. Mae cael criw gwirfoddol yr RNLI o orsaf bad achub Doc y Barri a’n hachubwyr bywyd yn Ne Ddwyrain Cymru yn cymryd rhan fawr yn y digwyddiad yn ei gwneud yn foment arbennig iawn i’n cymuned.

Mae’r digwyddiad hyd yn oed yn fwy arwyddocaol gan ei fod yn digwydd yn ystod dau ben-blwydd pwysig – mae eleni’n nodi 125 mlwyddiant RNLI Doc y Barri, gan ddathlu cenedlaethau o wirfoddolwyr sydd wedi gwasanaethu ein cymuned ac wedi achub bywydau ar y môr ar hyd ein harfordir, tra bod 2026 hefyd yn nodi 25 mlynedd o help gan achubwyr bywyd RNLI i gadw pobl yn ddiogel ar draethau ledled y DU ac Iwerddon.’’

O Ynys y Barri, bydd y Baton yn teithio i Brifysgol Fetropolitan Caerdydd ar gyfer digwyddiad cyfryngau swyddogol Tîm Cymru. Yma, bydd y Chef de Mission Gethin Jones yn croesawu’r athletwyr dethol i’r tîm yn ffurfiol, ac yna bydd cyfle arbennig i’r wasg gyfweld â’r athletwyr cyn y Gemau.

Dywedodd Ben O’Connell, Cyfarwyddwr Chwaraeon Prifysgol Metropolitan Caerdydd ”Mae Met Caerdydd yn falch iawn o groesawu Baton y Brenin i’r Campws a chynnal y digwyddiad swyddogol ar gyfer cyhoeddi’r athletwyr ar gyfer y gemau. Edrychwn ymlaen at ddathlu gwaith caled ac ymroddiad cymaint o athletwyr talentog, nifer ohonynt naill ai’n fyfyrwyr presennol, yn gyn-fyfyrwyr neu’n defnyddio Met Caerdydd fel eu canolfan hyfforddi.”

Yna bydd y Baton yn parhau i Westy’r Celtic Manor, lle bydd wrth galon gŵyl chwaraeon ddeinamig sy’n cynnwys ysgolion cynradd lleol a Positive Futures. Bydd yr ŵyl yn arddangos pob un o’r 10 camp a fydd yn ymddangos yn Glasgow 2026, gyda chefnogaeth gan y Cyrff Llywodraethu Cenedlaethol priodol, gan gynnig cyfle ysbrydoledig i bobl ifanc ymgysylltu â chwaraeon.

Dywedodd Cyfarwyddwr Gwerthiant Rhanbarthol y Casgliad Celtaidd, Rachel Phillips: “Mae’n gyffrous i fod yn un o’r llefydd cyntaf ar Daith Baton y Brenin ledled Cymru ac rydym yn edrych ymlaen at ddathlu’r tîm a’r ysbryd cymunedol a gynrychiolir gan Gemau’r Gymanwlad. Fel partner swyddogol Tîm Cymru, rydym yn falch o gefnogi taith y genedl i Glasgow a helpu i hyrwyddo cyfleoedd chwaraeon i bobl ifanc.”

Bydd rhan Gymreig y Daith yn rhedeg yn swyddogol o 19–24 Mehefin a bydd yn cynnwys cymysgedd deinamig o ddigwyddiadau wedi’u recordio ymlaen llaw ochr yn ochr â digwyddiadau byw, gan sicrhau y gall cymunedau ledled Cymru gymryd rhan yn y dathliad hanesyddol hwn.

Am y tro cyntaf erioed, mae Chwaraeon y Gymanwlad yn partneru â Chymdeithas Frenhinol y Gymanwlad i fynd i’r afael â llygredd plastig.  Bydd Ymgyrch Plastigau Cefnforoedd Glân y Gymanwlad yn dod ag athletwyr a chymunedau at ei gilydd i atal miliwn o ddarnau o blastig rhag mynd i mewn i ddyfrffyrdd y Gymanwlad cyn i’r Gemau ddechrau yn 2026.

Dywedodd Cathy Williams, Pennaeth Ymgysylltu ac Arweinydd Taith Baton y Brenin yng Nghymru:
“Mae’r diwrnod agoriadol hwn yn ymwneud â chysylltiad cymunedol – dod â’r Baton yn uniongyrchol at bobl, dathlu balchder lleol, a chreu cyfleoedd ystyrlon i bobl ifanc gael eu hysbrydoli trwy chwaraeon. O lanhau’r traeth i’r rhan mae ysgolion yn ei chwarae a’r ŵyl chwaraeon, mae’n adlewyrchu pŵer y Daith i gael effaith gadarnhaol.”

Mae’r diwrnod agoriadol hwn yn adlewyrchu ysbryd Taith y Baton – dod â chymunedau at ei gilydd, dathlu chwaraeon, ac ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf ledled Cymru.